telescope_low

Hangisi Daha Güçlü: Dev Mikroskop mu Dev Teleskop mu?

in Sanayi Devrimi 2.0/Teknoloji

Bir çözünürlük savaşı.

Üç boyutlu elektron tarayıcı mikroskop; 4.5 metre uzunluğunda ve 6350 kilo. Victoria Üniversitesi’ndeki mikroskop bölümünü yöneten Rodney Herring onun için “Çok güçlü bir makine” diyor. Bir metrenin 35 trilyonluk işlenmemiş netliğini görüntüleyebiliyor, bu da onu dünyadaki tüm diğer mikroskoplardan daha güçlü kılmakta.
Ve herhangi bir teleskop da.

Herring’inki gibi mikroskoplar görüntüleri, dalga boyu ışıktan beş dizi daha küçük olan elektronları kullanarak oluşturur. Teleskoplar aynı yöntemi kullanamaz çünkü bu kadar uzak mesafedeki elektronlar Dünya’ya varana kadar sapmaya uğrayabilir veya absorbe edilebilirler.

“Elektronlar bize ulaşmaz ama ışık ulaşır” diyen Herring nedenini de ekliyor: “küçük şeylere bakarken, büyüklere olduğundan çok daha iyi görürüz.”

Mikroskop kullanıcıları da ellerindeki örnekleri manipüle edebilir. Londra Imperial College’de bir optik fizikçi olan Mark Neil’a göre; normal bir mikroskop kullanırken örneklemi bir çift lazerle aydınlatmak çözünürlüğü 300’den 10 nanometreye kadar arttırılabilir. Herring’inki gibi elektron mikroskopları bunu çok daha öteye, atom ölçeğine kadar götürebilir.

Dev bir teleskop için karşılaştırılabilir ölçüt bulmak zordur. Gökbilimciler doğrusal çözünürlükten, açısal çözünürlükten olduğundan daha az endişeliler ki bu da arc-second denen, bir derecenin 1/3600’ü oranındaki birimle ölçülüyor. Örneğin; Hubble uzay teleskopu 0,1 arc-seconddan kısa sürede görüntü elde edebiliyor. Şu sıralar Şili dağlarında yapım aşamasında olan “Aşırı büyük Avrupa Teleskopu” 0,01 arc-second açısal çözünürlüklü ya da daha bile iyi olacak.

Mikroskop ve teleskoplar arasında sağlıklı bir karşılaştırma yapabilmek için onları çıplak insan gözü açısından düşünmeliyiz. Neil; normal görme yeteneğine sahip bir insanın objeleri yaklaşık 25000 nanometrelik doğrusal çözünürlükle ve 30 arc-second açısal çözünürlükle algıladığını söylüyor.

Yani en iyi mikroskoplar bizi 25000 nanometreden 0.035 nanometreye (714000 kat iyileşme) götürürken en iyi teleskoplar görüşümüzü ancak 60 arc-second’dan 0,01 arc-second’a (6000 kat iyileşmeye) çekebiliyor.

Bir Cevap Yazın

Your email address will not be published.

*